Şirket içi hukuk ekipleri için yapay zeka yönetişimi: beş asgari kontrol
Yazar Asım Serdar Yılmaz · Yayım · Son güncelleme · 2 dk okuma
Altı aydır üretken yapay zeka kullanan bir ekip bunu yaygınlaştırmak istiyor ve odadaki kimse kuralların ne olduğunu söyleyemiyor. Alarm verici değil, gayet olağan bir hâl. Association of Corporate Counsel’ın 2025 anketinde ABD’li şirket içi katılımcılar arasında kullanım bir yılda yüzde 23’ten 52’ye çıkarken, Thomson Reuters’ın 2025 raporu sektörler genelinde kurumların yüzde 52’sinde hâlâ hiçbir politika bulunmadığını buldu; işe tam da bu iki bulgunun arasındaki boşluktan başlıyorum.
Bir ekip bunu yaygınlaştırmadan önce tek sayfaya yazılmış beş kontrol isterim. Beş sayısı keyfî; sayfanın altından önemli bir şey taşmadan sığan sayı bu kadardı.
1. Veri
Birincisi veri. Hangi bilginin bir komut penceresine girebileceği baştan yazılır, hem de kimse bir sohbet penceresi açmadan. Müvekkil bilgisi, kişisel veri ve avukat-müvekkil gizliliği kapsamındaki içeriğin her biri kendi kuralını ister; üçünü birden kapsayacak tek bir cümle pratikte tutmuyor.
2. Yetki ve hesap verebilirlik
İkincisi yetki ve hesap verebilirlik. Yapay zeka destekli her çıktının sahibi tek tek yazılır: taslağı model yazar, altına imzayı hukukçu atar, sorulduğunda da imzasının arkasında o durur.
3. İnsan incelemesi
Üçüncüsü insan incelemesi. İncelemenin derinliği, çıktının ekipten çıkıp çıkmadığına değil etkisine ve geri döndürülebilirliğine bağlanmalı; gördüğüm kadarıyla ekiplerin ilk uzandığı çizgi ise diğeri oluyor. Etkisi yüksek ya da geri alması zor olan her ürün, reddetme yetkisi olan bir hukukçunun süzgecinden geçer; sonradan yapılan örneklem kontrolü bu çıtayı karşılamaz.
4. Kayıt
Dördüncüsü kayıt. Üstveriyi ve inceleme izini tutun: hangi araç, hangi sürüm, kim onayladı. Komutların tamamını varsayılan olarak saklamak yerine bir saklama süresi ve bir silme kuralı belirleyin. Bir düzenleyici kurum belgenin nasıl üretildiğini sorduğunda kimsenin hafızası, bir kaydın göreceği işi görmez.
5. Hata yönetimi
Beşincisi hata yönetimi; burada içgüdüsel sıra terstir. Yapay zeka destekli bir çıktının hatalı olduğu anlaşıldığında herkesin uzandığı ilk üç refleks iş akışını geri almak, oturumu temizlemek ve erişim anahtarını yenilemek olur; oysa bunların her biri, sonradan ne olduğunu anlatmak için ihtiyaç duyacağınız kaydı silebilir. Önce koruyun: varsayılan olarak saklamadığınız komutu ve çıktıyı, model sürümünü, log kayıtlarını. Sınırlama ondan sonra gelir; ancak zarar hâlâ sürüyorsa, örneğin bir erişim anahtarı kötüye kullanılıyor ya da veri dışarı çıkmaya devam ediyorsa, beklemeden sınırlayın ve alabildiğiniz kanıtı bununla birlikte alın. Aynı sayfada, iş akışını durdurmaya kimin yetkili olduğunu ve durumu işin sahibine kimin bildireceğini de yazın.
Bu beş kontrol tamamlanmış bir bina değil, bir pilotun tabanı. Hiçbiri yeni bir platform ya da daimi bir komite gerektirmiyor; her kontrole bağlanan ve altını önce hukuk direktörünün imzaladığı tek bir sayfa, bir ekibi epey uzağa taşır. Beşinin birden çözmediği soru ise şu: bir ajan, yabancının yazdığı bir belgeyi okurken nereye uzanabilir.
Kaynaklar
Sonraki yazı: KVKK standart sözleşmeleri: ilk tam yılın 2.497 bildirimi →