Birincisi, 6563 sayılı Elektronik Ticaret Kanunu. 2022 değişiklikleri, elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcıları için kademeli yükümlülükler getirdi; belirli yasal eşikler aşıldıkça ek yükümlülükler doğuyor. İkincisi, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ile Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği. Bu çerçeve yükümlülükleri role göre dağıtır; satıcı veya sağlayıcıya ait her yükümlülüğü otomatik olarak platforma yüklemediği gibi aracı hizmet sağlayıcıyı da yükümlülüksüz bırakmaz. Sözleşme öncesi bilgilendirme ile sipariş, ödeme, iade ve şikâyet süreçlerindeki görevler, her aktörün somut işlevine göre eşleştirilmelidir. Üçüncüsü, 5651 sayılı internet içerik rejimi. Anayasa Mahkemesi 11 Ekim 2023 tarihli kararıyla 9. maddeyi iptal etti; iptal Ekim 2024'te yürürlüğe girdi. Bu değişiklik, tek bir kanunun değişmez kabul edilen yorumuyla yetinmek yerine güncel ve birleşik bir yükümlülük haritası kurulmasının bir başka nedenidir.
Bu soruların ardındaki hacim küçük değil. Ticaret Bakanlığı, Türkiye'de toplam e-ticaret hacmini 2024'te yıllık yüzde 61,7 artışla 3 trilyon lira olarak açıkladı (ticaret.gov.tr). Daha fazla satıcı ve daha fazla ilan, üç rejimin tek bir işlemde buluştuğu daha fazla an demek.
Asıl iş, uygulanabilir katmanları ve rolleri birlikte haritalamak. Tek bir ilan ya da şikâyet, aynı anda birden fazla rejim altında yükümlülük doğurabilir: bir kaldırma sorusu, bir tüketici talebi ve bir kayıt tutma yükümlülüğü, yan yana. Tek bir rejimi diğerlerinden kopuk okumak, uyumlu görünen bir sürecin nasıl açık bıraktığını gösterir. Bu açığı kapatan şey, her yükümlülüğün bir sahibe ve bir hukuki dayanağa bağlandığı, güncel, rejim ve rol bazlı bir yükümlülük haritasıdır.
Kaynaklar
Sonraki yazı: Pazaryeri sıralaması ve algoritmik hesap verebilirlik: hukuk liderinin soruları →