Bu sitedeki kelimeler, tanımlarıyla

Terimler

Bir terimi ben değil de mevzuat tanımlıyorsa bu, tanımın içinde söyleniyor. Tanımlar bilerek kısa; alıntılanabilsinler diye.

Ajanlı iş akışı

Bir yapay zeka ajanının, önceden yazılmış bir yetki çerçevesi içinde adı belirli kaynakları okuyarak ve araçları kullanarak adım adım iş yaptığı ve bir insanda durduğu akış. Ajanlı olmasının nedeni, adımların tek tek dikte edilmesi yerine yazılı bir çerçevenin içinde seçilmesidir; çerçevenin adı yetki çerçevesidir.

İngilizcesi: Agentic workflow

Yetki çerçevesi

Ajanın neyi okuyabileceğini, neyi tutabileceğini ve ne yapabileceğini yazan, çalıştırmadan önce kararlaştırılan belge. Sürümlenir, işin gerektirdiğinden geniş tutulmaz ve bir talimatla değil yapılandırmayla uygulanır.

İngilizcesi: Mandate

Yetki çerçevesi sicili

Canlı her iş akışı için tek bir giriş: amacı, sahibi, yetki çerçevesi sürümü, kaynakları, sorumlu avukatı, son değerlendirmesi, son değişikliği ve olay geçmişi. Kuruma aittir ve kurumun kendi sistemlerinde tutulur; bir denetçinin, yönetim kurulunun, baronun ya da düzenleyicinin istediği belge budur.

İngilizcesi: Mandate register

Yetenek kümesi

Yetki çerçevesini uygulamaya geçiren araçların, kaynakların ve izinlerin somut listesi. Yetki çerçevesi neye izin verildiğini yazıyla belirler; yetenek kümesi ise fiilen hangi araç, kaynak ve izinlerin kullanıma açık olduğunu gösterir.

İngilizcesi: Capability set

Üç yetki kuralı

Bir ajanın tek bir çalıştırmada şu üçünden en fazla ikisini elinde tutması kuralı: özel veriye erişim, kurumun dışından gelen içeriğe maruz kalma ve iş akışının dışına işlem yapma yeteneği. Üçü birden gerekiyor görünen yerde akış aşamalara bölünür ya da aralarına bir insan girer.

İngilizcesi: The three-capability limit

Adı konmuş dosya

Bir işin adı, türü, sahibi, süresi ve sırası yazılmış hâli. Bir iş dosyaya bağlanmadan iş akışı başlamaz, çünkü sonradan sorulacak her sorunun cevabı bu beş alanda başlar; her kayıt girişi de bu adı konmuş dosyaya bağlanır.

İngilizcesi: Named file

Sorumlu avukat

Bir iş akışında imzayı atan ve sonrasında hesabını veren, pilottan önce adı belirlenen kişi. İnceleme derinliği çıktının etkisine ve geri alınabilirliğine göre belirlenir, ekip dışına çıkıp çıkmamasına göre değil. Sorumluluk ajanda ya da iş akışında değil bu kişide kalır; kayıt yalnızca bu kişinin kontrolü yaptığını gösterebilmesini sağlar.

İngilizcesi: Reviewer

Kayıt

Bir çalıştırmanın ne yaptığını gösteren, çalıştırmayla birlikte yazılan ve sonradan sessizce değiştirilemeyen veri: ne çalıştı, hangi kaynaklarla, hangi yetki çerçevesi sürümüyle, kim imzaladı ve ne zaman. Adı konmuş dosyaya bağlanır ve kurumun kendi sistemlerinde saklanır. Kaydı iş akışı yazar, kullanıcı değil; bir hata varsa üstüne yeni bir kayıt yazılır ve eskisi yerinde durur.

İngilizcesi: Record

Altın set

Kurumun kendi dosyalarından çıkarılan ve doğru cevabı, o işi normalde yapan avukat tarafından kaydedilmiş örnek kümesi. Değerlendirmenin ölçüsü budur, bir sürüm numarası taşır ve küçük başlaması hiç kurulamayan eksiksiz bir kümeden iyidir; örneklemde bulunan hatalarla büyür.

İngilizcesi: Evaluation set (golden set)

Değişiklik kapısı

Modelde, komutta, kaynak kümesinde ya da bir entegrasyonda yapılan bir değişikliğin yayına çıkmadan önce geçmek zorunda olduğu kontrol. Altın set yeniden çalıştırılır ve geçmek zorundadır; kritik hata sınıfında kayma varsa değişiklik yayına çıkmaz ve her yayını adı belli bir kişi onaylar.

İngilizcesi: Release gate

Denetimli pilot

Bir iş akışının, her çıktısı bir avukatın onayından geçerek çalıştığı ilk aşama. Tek akış, önceden kararlaştırılan tek ölçüt ve başlamadan önce yazılan eşikler, adı belirlenmiş sorumlu avukat ve önceden yazılmış bir bitiş tarihiyle yürür; hiçbir şey gözetimsiz çalışmaz. Sonucu bir izlenim değil, geçti ya da kaldı olur.

İngilizcesi: Supervised pilot

Tasarım şartnamesi

Hiçbir şey kurulmadan önce yazılan belge: aşamalar, yetki çerçevesi, sorumlu avukat, kayıt biçimi, ölçüt, veri işleme ve çıkış şartları. Tasarım şartnamesinde cevabı olmayan bir soru henüz çözülmemiş sayılır.

İngilizcesi: Design brief

İnceleme rehberi

Bir kurumun ya da büronun, bir belge türünde hangi pozisyonu savunduğunu, neyi kabul etmediğini ve hangi alternatifleri kabul ettiğini yazan belge; sürümü, tarihi ve yazarı vardır ve iş akışı ne olursa olsun kurumda kalır. Sapma ancak bir rehbere göre sapma olduğu için, rehber yazılı değilse sözleşme incelemesi akışı kurulamaz.

İngilizcesi: Playbook

Büro arşivi

Bir hukuk bürosunun kendi dosyalarından oluşan ve taslak kurarken kaynak olarak kullanılan birikim. Arşivden alınan her hükmün hangi dosyadan geldiği işaretlenir ve arşive yalnızca bir insanın onayladığı metin girer.

İngilizcesi: Precedent bank

Komut

Bir modele verilen yazılı talimat. Sitede İngilizce karşılığı yerine bu terim kullanılır ve komut değişikliği, değişiklik kapısını açan dört değişiklikten biridir.

İngilizcesi: Prompt

Entegrasyon

Bir iş akışının başka bir sistemle veri alışverişi yapan bağlantısı. LEXSAS hiçbir ürün için sertifikalı entegrasyon iddiasında bulunmaz; entegrasyon her çalışmada kurumun kendi sistemine göre tanımlanır.

İngilizcesi: Integration

Uyar-kaldır

5651 sayılı Kanun kapsamında, hukuka aykırı içeriğin bildirilmesi ve kaldırılması süreci. LEXSAS açısından bir uyum akışı türüdür: süresi dikkat edildiği anda değil, bildirimin geldiği anda başlar.

İngilizcesi: Notice and takedown

KVKK

Kişisel verilerin korunmasına ilişkin Türk mevzuatı ve gündelik kullanımda Kişisel Verileri Koruma Kurumu. Kişisel veriye dokunan her iş akışının tasarım şartnamesinde kendi başlığı olur.

İngilizcesi: KVKK

Veri sorumlusu

Kişisel verinin işlenme amaçlarını ve yöntemlerini belirleyen ve bunun hesabını veren taraf. Bir LEXSAS çalışmasında bu her zaman kurumdur, LEXSAS değil.

İngilizcesi: Veri sorumlusu (data controller)

Veri işleyen

Kişisel veriyi, veri sorumlusunun talimatı doğrultusunda işleyen taraf. Bir akıştaki her katılımcının hangi rolde olduğu pilottan önce kararlaştırılır ve yazılır; varsayılmaz.

İngilizcesi: Veri işleyen (data processor)

Aydınlatma

Veri sorumlusunun, hukuki sebepten bağımsız olarak kişisel veriyi işlemeden önce ilgili kişiyi bilgilendirme yükümlülüğü. Kurulun 18 Şubat 2026 tarihli ve 24 Mart 2026’da yayımlanan 2026/347 sayılı ilke kararı uyarınca işleme açık rızaya dayanıyorsa aydınlatma ve rıza metinleri ayrı başlıklarla düzenlenir. Aynı sayfada, ayrı beyanlarla yer alabilirler; aydınlatmanın okunduğunun bildirilmesi rıza değildir.

İngilizcesi: Aydınlatma metni (information notice)

Açık rıza

Belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirmeye dayanan ve özgür iradeyle açıklanan onay; varsayılan hukuki sebep değil, birkaç sebepten biridir. İşleme açık rızaya dayanıyorsa rıza metni aydınlatma metninden farklı başlık altında düzenlenir ve ayrı bir beyanla alınır. Aydınlatma için onay veya rıza istenmez.

İngilizcesi: Açık rıza (explicit consent)

İlgili kişi başvurusu

Kişisel verisi işlenen kişinin, 6698 sayılı Kanun kapsamında veri sorumlusuna yaptığı başvuru. Uyum akışında kendi süresi ve kendi kanıt gereksinimi olan ayrı bir dosya türüdür; cevabı kanuni süre içinde veri sorumlusu verir.

İngilizcesi: İlgili kişi başvurusu (data subject request)

Yurt dışına aktarım

Kişisel verinin Türkiye dışına aktarılması; ancak mevzuatın tanıdığı bir yöntemle hukuka uygun olur. Yeterlilik kararı, standart sözleşme ya da taahhütname yollarından hangisinin kullanıldığı pilottan önce yazılır.

İngilizcesi: Yurt dışına aktarım (cross-border transfer)

Standart sözleşme

Kişisel verinin yurt dışına aktarılmasında kullanılabilen ve Kuruma bildirilmesi gereken sözleşme türü. Standart sözleşme, imzalanmasından itibaren beş iş günü içinde veri sorumlusu veya veri işleyen tarafından Kuruma bildirilir; iş akışı, belirlenen bildirim sorumlusunu ve bildirim kaydını izler.

İngilizcesi: Standard contract

VERBİS

Kişisel Verileri Koruma Kurumunun tuttuğu Veri Sorumluları Sicil Bilgi Sistemi. Bir yapay zeka iş akışı kişisel veri işliyorsa, o işleme faaliyetinin kurumun envanterinde ve gerekiyorsa VERBİS kaydında görünmesi gerekir.

İngilizcesi: VERBİS

UYAP ve Avukat Portal

Ulusal yargı bilişim sistemi ve avukatların dosya, duruşma ve icra işlerini yürüttüğü portal. LEXSAS iş akışları bunların sürelerine ve çıktılarına saygı gösterecek şekilde tasarlanır ve hiçbiri için entegrasyon iddiasında bulunulmaz.

İngilizcesi: UYAP and the Avukat Portal

UETS ve e-Tebligat

Türkiye’de resmî tebligatın yapıldığı ulusal elektronik tebligat sistemi. Bir iş akışı için önemi bir saat olmasıdır: oraya düşen tebligat hemen kayda alınır, adrese ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır ve ardından işleyen süreyi hiçbir iç süreç uzatamaz.

İngilizcesi: UETS and e-Tebligat

E-imza ve KEP

Nitelikli elektronik imza ve kayıtlı elektronik posta sistemi. Bir iş akışının çıktısı resmî olarak imzalanacak ya da tebliğ edilecekse bunların yerine geçmez, bunların içine düşer.

İngilizcesi: E-imza and KEP