LEXSAS çalışma standardı

11. Amaç ve kapsam

1. 1.1Bu standart, LEXSAS’ın bir kurumla tasarladığı, kurduğu ya da pilot olarak çalıştırdığı her iş akışı için geçerlidir.
2. 1.2Hukuki bir iş akışının içinde yazılım ajanlarının ne yaptığını ve çevrelerindeki insan adımlarını kapsar.
3. 1.3Kurumun kendi politikasının yerine geçmez. Politikanız daha sıkıysa sizin politikanız uygulanır.
4. 1.4LEXSAS bir hukuk bürosu değildir. Hukuki tavsiye vermez ve hukuki temsil sağlamaz. Kararı ve imzayı sizin avukatlarınız verir.
5. 1.5Bu belge, bölüm numarası ve sürümüyle birlikte serbestçe alıntılanabilir.

22. Adı konmuş dosya

1. 2.1İş, akışa yalnızca adı konmuş bir dosya olarak girer: adı, türü, sahibi, süresi ve kuyrukta bir sırası olan bir dosya. Bu beşi yazılmadan iş akışı çalışmaz.
2. 2.2Dağınık malzeme, yani e-posta, ek, mesaj ve not, ajan hiçbirini okumadan önce bir dosyaya bağlanır.
3. 2.3Türü ve sahibi yazılamayan bir talep başlatılmaz; bir kişiye geri döner. Sahip bir kişidir, bir birim değil. Hukuk departmanı sahip olamaz.
4. 2.4Kayıttaki her sonraki giriş dosya numarasına atıf yapar. Bir dosya, kapanmadan ikinci bir dosyaya bölünmez; bölünmesi gerekiyorsa bölünme kaydedilir ve iki dosya birbirine bağlanır.
5. 2.5Bir dosya, bir süre. İki süresi olan bir iş iki dosyadır.

33. Yetki çerçevesi

1. 3.1Çalıştırmadan önce ajanın yetki çerçevesi yazılır ve kurumla birlikte kararlaştırılır. Üç parçası vardır: neyi okuyabilir, neyi tutabilir, ne yapabilir. Üçü ayrı ayrı yazılır ve hiçbiri diğerinden çıkarsanmaz.
2. 3.2Okuyabildiği. Kaynaklar adıyla listelenir: sistemler, klasörler, veri tabanları, siteler ve sürümleri. Listede olmayan kapsam dışıdır; liste bir talimatla değil, yapılandırmayla uygulanır.
3. 3.3Tutabildiği. Bir çalıştırmadan geriye hangi hafızanın kaldığı, ne kadar süreyle ve nerede durduğu.
4. 3.4Yapabildiği. Ajanın elindeki araçlar, alabileceği aksiyonlar ve insana ayrılmış olanlar.
5. 3.5Yetki çerçevesi işin gerektirdiğinden geniş olmaz ve bir çalıştırmanın ortasında değişmez. “İleride lazım olur” bir gerekçe değildir.
6. 3.6Yetki çerçevesi bir dosyadır, bir ayar ekranı değil. Sürümlenir; her değişiklik bir tarih, bir yazar ve bir gerekçe taşır. Ajanın hangi sürüm altında çalıştığı her çalıştırmanın kaydına yazılır.
7. 3.7Üç yetki kuralı. Bir ajan tek bir çalıştırmada şu üçünden en fazla ikisini elinde tutar: özel müvekkil verisine erişim, kurum içinden kimsenin yazmadığı, dışarıdan gelen içeriğe maruz kalma ve iş akışının dışına işlem yapma ya da gönderme yeteneği. Üçü birden gerekiyor görünen yerde akış aşamalara bölünür ya da aralarına bir insan girer. Hangisinin düşeceği pilot başlamadan kararlaştırılır ve gerekçesi yazılır.
8. 3.8Girdiyi süzmek bir azaltmadır, bir kontrol değil. Kontrol, yetenek kümesinin kendisidir.
9. 3.9Yetki çerçevesi bir avukatın yardımsız okuyabileceği dilde yazılır ve bir sayfayı geçmez. Anlaşılması için şema gerekiyorsa çerçeve fazla geniştir.

Bunlar bir yetki çerçevesinin alanlarıdır, gerçek bir dosya değil. Bu sitede hiçbir gerçek dosya içeriği yer almaz.

44. Avukat onayı

1. 4.1Her iş akışı, imzayı atacak kişiyi pilot başlamadan önce rolüyle ve adıyla belirler. O adımda duran kişi bir avukattır ve bu adım atlanamaz.
2. 4.2Bir iş akışından imzasız hiçbir şey çıkmaz. Nihai hukuki muhakeme, mesleki sır, kişisel veriye ilişkin karar, müvekkil menfaati ve mesleki sorumluluk ajana devredilmez; Türkiye Barolar Birliğinin 28 Ağustos 2026 tarihli tavsiye rehberi de bunu söylüyor.
3. 4.3İnceleme derinliği, çıktının etkisine ve geri alınmasının ne kadar zor olduğuna göre belirlenir; ekibin dışına çıkıp çıkmadığına göre değil.
4. 4.4Avukat reddedebilir. Ret, çalıştırmanın bir sonucu olarak kaydedilir, toparlanacak bir hata olarak değil. Reddin nedeni bir cümleyle yazılır ve bu cümleler zamanla altın setin en değerli parçası olur.
5. 4.5Uyum, kişisel veri ya da çıkar çatışması kapısı gereken hâllerde bu kapı avukatla aynı hatta, gönderimden önce durur.
6. 4.6Ajanın ne okuduğunu göremeyen bir avukat onu inceleyemez. Avukatın önüne gelen ekran üç şey taşır: çıktı, çıktının hangi kaynaklardan üretildiği ve ajanın emin olmadığını işaretlediği yerler. 5. bölüm bunun için var.

55. Kayıt

1. 5.1Her çalıştırma bir kayıt yazar. Kimlik alanları: dosya numarası ve türü, sahibi, yürürlükteki yetki çerçevesi sürümü, kullanılan model ve sürümü. Çalıştırma alanları: gerçekten okunan kaynaklar, çağrılan araçlar, üretilen çıktılar, çalıştırılan her kontrol ve sonucu. Karar alanları: avukatın adı ve kararı, her adım için zaman damgası ve varsa istisna kaydı.
2. 5.2Girişler adım gerçekleşirken iş akışı tarafından yazılır; sonradan bir kişi tarafından derlenmez.
3. 5.3Kayıt yalnızca eklenir. Bir düzeltme, düzelttiği girişi adıyla anan yeni bir giriştir; eski giriş yerinde durur ve hiçbir şey sessizce yeniden yazılmaz.
4. 5.4Kayıt kurumun kendi sistemlerinde durur ve kuruma aittir. Dışa aktarılabilir; biçimi çalışmanın başında kararlaştırılır.
5. 5.5Saklama, erişim ve silme 9. bölüme göre kurumla birlikte belirlenir. Kimin okuyabileceği, kimin dışa aktarabileceği ve ne kadar saklanacağı ayrı sorulardır ve ayrı cevaplanır.
6. 5.6Kayıt tek bir soruyu cevaplamak için vardır: ne çalıştı, hangi kaynaklarda, hangi yetki çerçevesi altında, kim imzaladı ve ne zaman.

66. Değerlendirme kapısı

1. 6.1Altın set, kurumun kendi dosyalarından kurulur. Her örneğin doğru cevabını, o işi zaten yapan avukat kaydeder.
2. 6.2Küme küçük başlar. Var olan beş ya da on örnek, hiç kurulamayan eksiksiz bir kümeden iyidir. Küme, örneklemenin bulduğu hatalarla büyür.
3. 6.3Hata sınıfları pilottan önce adlandırılır: kritik, hukuki sonucu değiştiren; esaslı, gerçek bir yeniden çalışma gerektiren; biçimsel, yalnızca görünüşe ilişkin. Kritik hata toleransı sıfırdır.
4. 6.4Ölçülenler: kurumun o akış için belirlediği tek ölçüt, iş başına avukat süresi ve üç hata sınıfı.
5. 6.5Geçti ya da kaldı, çalıştırmadan önce yazılmış eşiklere göre belirlenir. Sonuçlar geldikten sonra konan bir eşik, sonuçların tarifidir. Ara bir sonuç yoktur.
6. 6.6Değişiklik kapısı. Modelde ya da sürümünde, komutta, kaynak kümesinde ya da bir entegrasyonda yapılan bir değişiklik canlıya çıkmadan önce küme yeniden çalıştırılır ve geçmek zorundadır. Kalan bir kapı değişikliği durdurur.
7. 6.7Her yayını adı belli bir kişi onaylar. Altın set bir sürüm numarası taşır ve kapıyı geçiren sürüm kayda yazılır.
8. 6.8Üç ay boyunca yüzde yüz geçen bir küme, örneklemenin bulduğu hatalar kümeye eklenene kadar eskimiş sayılır.
9. 6.9Devreye alındıktan sonra örnekleme sürer: sabit sayıda canlı çıktı, adı belli tek bir avukat, her hafta. Örneklem ölçümün kendisini denetler, çünkü ölçüm de zamanla eskir.

Bunlar kapının kontrolleridir, bir sonuç değildir. Bu sitede sonuç yayımlanmaz.

77. Denetimli pilot

1. 7.1Kapsam görüşmesi tek bir iş akışını konuşur: dosya türü, hacim, dokunduğu sistemler, imzayı atacak avukat ve zamanlama. Her çalışma tek bir akışla başlar; ikinci akış, birincisi kapıdan geçmeden açılmaz.
2. 7.2Kapsam yazısı her türlü kurulumdan önce gelir: aşamalar, yetki çerçevesi, avukat, kayıt biçimi, tek ölçüt, tarihler ve fiyat. Kapsam yazılmadan iş başlamaz.
3. 7.3Tek ölçüt önceden kararlaştırılır ve akış çalışmadan önce kurumun kendi işinden bir başlangıç ölçümü alınır. İkinci ölçüt eklemek pilotu bir gösteriye çevirir.
4. 7.4Pilot boyunca hiçbir şey gözetimsiz çalışmaz.
5. 7.5Pilot, başta sabitlenen bir tarihte biter. Sonuç 7.3 ve 6. bölüme göre geçti ya da kaldı olarak, sahibinin adını ve dayandığı kanıtı taşıyan bir pilot karar kaydına yazılır.
6. 7.6Çıkış şartları pilotun içine yazılır, sonunda pazarlık edilmez.
7. 7.7Sonuç ne olursa olsun kurumda kalanlar: iş akışı tanımı, inceleme rehberleri, yetki çerçevesi ve sicili, altın set, bütün çalıştırma kayıtları ve tasarım şartnamesi. İlk günden itibaren dışa aktarılabilir biçimde.
8. 7.8Kalan bir pilot biter; sessizce daha uzun bir pilota dönüşmez. Kalması bir başarısızlık değil bir bilgidir; neden kaldığı da yazılır.

88. Sicil

1. 8.1Canlı her iş akışının tek bir kaydı olur: amacı, sahibi, yetki çerçevesi sürümü, kaynakları, sorumlu avukatı, son değerlendirmesi, son değişikliği ve olay geçmişi.
2. 8.2Sicil kuruma aittir ve kurumun kendi sistemlerinde durur.
3. 8.3Bir denetçinin, bir yönetim kurulunun, bir baronun ya da bir düzenleyicinin istediği belge budur; tutmak, sonradan kurmaktan kolaydır.

99. Veri işleme

1. 9.1İş akışları kurumun kendi ortamında ya da kurumun seçtiği bir bölgede çalışacak şekilde tasarlanır. Verinin Türkiye’de kalması bir gereklilikse bu kapsam yazısına yazılır ve seçilen sağlayıcının bunu karşıladığı birlikte kontrol edilir. Bu küresel bir vaat değil, çalışma başına bir karardır.
2. 9.2Veri sorumlusu kurumdur ve uyum kararını kurum verir. LEXSAS o karara göre tasarlar, kararı kaydeder ve bir tasarımın kararı savunmayı zorlaştırdığı yeri açıkça söyler.
3. 9.3Hukuki sebep, veri minimizasyonu, saklama ve kayıt tutma, iş akışıyla birlikte tasarım şartnamesinde çözülür; sonradan yapılan bir incelemeye bırakılmaz. Kişisel veri işlenmeden önce, hukuki sebepten bağımsız olarak aydınlatma yapılır. İşleme açık rızaya dayanıyorsa aydınlatma ve rıza metinleri ayrı başlıklar ve ayrı beyanlarla düzenlenir; aynı sayfada yer alabilirler. Aydınlatma için yalnızca okunduğuna ve bilgi edinildiğine ilişkin geri bildirim alınır, onay veya rıza istenmez. Başka bir işleme şartına dayanılıyorsa ayrıca açık rıza metni sunulmaz. Kişisel Verileri Koruma Kurulunun 18 Şubat 2026 tarihli 2026/347 sayılı ilke kararı bu ayrımları gerektirir.
4. 9.4Ajanın okuyabileceği kaynaklar önceden sabitlenir ve her çalıştırmada kayda geçer. Sabit olmayan bir kaynak, kaynak değildir.
5. 9.5Model eğitimi. Tasarım şartnamesi, kurumun içeriğini model eğitiminin dışında tutan sağlayıcı şartlarını ve hesap ayarlarını adıyla yazar: hangi ayarın açık, hangisinin kapalı olduğuna kadar. Bunlar yerine oturmadan ve kurum tarafında biri okumadan pilot başlamaz.
6. 9.6Yurt dışına aktarım gerekiyorsa pilottan önce yazılı olarak cevaplanır: yöntem adıyla yazılır, bildirim sorumluluğu kime aitse ona verilir ve süresi kayda geçer. Standart sözleşme, imzalanmasından itibaren beş iş günü içinde veri sorumlusu veya veri işleyen tarafından Kuruma bildirilir; iş akışı, belirlenen bildirim sorumlusunu ve bildirim kaydını izler.
7. 9.7Kayıtlar. Neyin kaydedildiği, kimin okuyabileceği, ne kadar saklanacağı ve nasıl silineceği ilk çalıştırmadan önce yazılır. Çalıştırma kayıtları, ara çıktılar ve komut geçmişi ayrı sürelere tabidir ve çoğu zaman öyle olmalıdır.
8. 9.8Alt işleyenler her çalışmada, veri hareket etmeden önce, yazılı olarak adlandırılır. Genel bir liste yayımlanmaz, çünkü kullanılan yığın kurumdan kuruma değişir ve genel bir liste yanıltıcı olur.
9. 9.9Şartları o amaç için okunmamış bir sisteme girmeyenler: özel nitelikli kişisel veri, delil, icra dosyası içeriği, müzakere stratejisi ve mesleki sır kapsamındaki her şey.
10. 9.10Her kayıt yerinde kalır ifadesi, kurumla kararlaştırılan süre boyunca kurumun kendi sistemlerinde kalır demektir. Sonsuza kadar saklama sözü değildir.

1010. Olaylar

1. 10.1Önce koru. Komut, çıktı, model sürümü ve kayıtlar; bekleyebilecek her geri alma, oturum temizleme ya da anahtar yenilemeden önce alınır, çünkü bu hamlelerin her biri sonradan gerekecek kanıtı silebilir.
2. 10.2Sonra sınırla; zarar hâlâ sürüyorsa beklemeden. Akışın nasıl durdurulacağı ve hangi kayıtların dondurulacağı plana yazılıdır. Hata durmuşsa, kanıt alındıktan sonra yetki çerçevesi daraltılır, akış askıya alınır ya da erişim anahtarı geri çekilir. Hata sürüyorsa, örneğin bir erişim anahtarı kötüye kullanılıyor ya da veri hâlâ dışarı çıkıyorsa, planda adı yazılı kişi akışı hemen durdurur; kanıt bununla birlikte alınır ve hangi adımın neyi değiştirdiği kayda geçer.
3. 10.3Plan, bir akışı kimin kapatabileceğini ve işi kime haber vereceğini yazar. İki ad da olaydan önce bellidir.
4. 10.4Bildirim yükümlülükleri veri sorumlusu olarak kurumdadır. Kaydın işlevi, bildirimin kanunun verdiği süre içinde yapılabilmesini sağlamaktır.
5. 10.5Her olay, sicile bir kayıtla kapanır; hata test edilebilir bir hataysa altın sete yeni bir örnek eklenir.

1111. Bu standardın iddia etmedikleri

1. 11.1LEXSAS 2026’da İstanbul’da kurulmuş, tek kurucusu olan bir girişimdir. Hiçbir güvenlik sertifikası (ISO 27001, SOC 2 ve benzeri) taşımaz ve taşıdığını ima etmez.
2. 11.2LEXSAS hiçbir ürünün bayisi değildir ve hiçbir sistem için sertifikalı entegrasyon iddiasında bulunmaz.
3. 11.3LEXSAS müşteri adı, sonuç verisi ve referans yayımlamaz. Türkiye Barolar Birliğinin reklam yasağı kuralları avukatların müvekkil ve sonuç bilgisi yayımlamasını sınırlıyor; yayımlanmış bir yöntem, logo duvarının dürüst karşılığıdır.
4. 11.4Hiçbir model çıktısı için doğruluk garantisi verilmez. Kontrol, kapı ve imzadır. Çoğu zaman doğru olan bir model yine bir modeldir.
5. 11.5Kapasite sınırlıdır; her çalışmanın takvimi, iş başlamadan önce ayrıca kararlaştırılır.

1212. Sürüm

1. 12.1Sürüm 1.0, 5 Eylül 2026’da yayımlandı. Bu, ilk yayımlanan sürümdür.
2. 12.2Sürüm 1.1, 22 Eylül 2026. Madde 2.1’in İngilizce metni, adı konmuş bir dosyanın taşıdığı beş öğe arasında artık adı da sayıyor; İngilizce metin beş deyip dördünü sayıyordu, Türkçe metin beşini de sayıyordu. 6. bölümdeki değişiklik kapısı çizimi, bir sonuç gibi okunmasın diye, bir kontrolü açık bekletilen bir kapı gösteriyor. Hiçbir maddenin anlamı değişmedi.
3. 12.3Sonraki sürümler, neyin ne zaman ve neden değiştiğini bu bölümde listeler.