Pazaryeri uyum operasyonu: tek bildirim kuyruğu, en sıkı süreye ayarlı

Süreyi Türkiye belirliyor. 6563 sayılı Kanuna dayanılarak çıkarılan ve 29 Aralık 2022'de yayımlanan Elektronik Ticaret Aracı Hizmet Sağlayıcı ve Elektronik Ticaret Hizmet Sağlayıcıları Hakkında Yönetmeliğe göre aracı hizmet sağlayıcı, içeriğin hukuka aykırı olduğundan haberdar olduğunda kırk sekiz saati geçmemek üzere gecikmeksizin içeriği yayımdan kaldırıyor ve durumu gerekçesiyle birlikte hem satıcıya hem ilgili kamu kurumuna bildiriyor (m. 10/2). Fikri ve sınai mülkiyet hakkı ihlaline dayanan şikâyet de aynı kırk sekiz saatte işliyor; satıcıya yapılan bildirimde itiraz yöntemlerinin gösterilmesi gerekiyor (m. 12/3). İtirazın haklılığı sunulan belgelerden açıkça anlaşılıyorsa ürün en geç yirmi dört saat içinde yeniden yayımlanıyor (m. 14/1). Ekipleri asıl zorlayan hüküm m. 10/3: haberdar olma karineye bağlanmış. Bakanlık bildirimi ya da kendisine bildirilen bir yargı kararı, kimse e-postayı açmasa da süreyi başlatıyor.

Dijital Hizmetler Yasası ise saati değil, kararın biçimini belirliyor. Barındırma hizmeti sağlayıcıları, bir içeriği hukuka aykırı olduğu ya da şartlarına aykırı düştüğü gerekçesiyle kısıtladıklarında gerekçe bildirimi vermek zorunda (m. 17/1). Çevrimiçi platform sağlayıcıları, karardan sonra en az altı ay açık kalan bir iç şikâyet inceleme sistemi işletmek zorunda (m. 20/1); şikâyet üzerine verilen karar ise yalnızca otomatik yöntemlerle değil, yeterli nitelikteki personelin gözetiminde alınmak zorunda (m. 20/6). Bu platform yükümlülükleri, platform çok büyük çevrimiçi platform olarak belirlenmiş değilse mikro ve küçük işletmeleri kapsam dışında bırakıyor (m. 19 ve m. 33); gerekçe bildiriminde ise böyle bir istisna yok. Salt barındırma hizmeti değil de çevrimiçi platform iseniz, m. 24/5 bu gerekçe bildirimlerini Komisyonun kamuya açık, makine tarafından okunabilir veri tabanına gönderiyor; çok büyük olarak belirlenmemiş mikro ve küçük işletmeler bunun dışında.

Bu yüzden tek bir kuyruk kurun ve faaliyet gösterdiğiniz ülkeler içindeki en sıkı süreye ayarlayın. İtiraz açık: bu, diğer bütün pazarları Türkiye'deki süreye bağlar. Bağlıyor, doğru. Yine de iki ayrı kuyruktan ucuza geliyor; çünkü pahalı olan kısım sayaç değil, gerekçe sınıflandırması ve m. 24/5 sizinkini yayımlıyor. Gerekçe kodlarını bir hukuki dayanağa bağlayın; serbest metin kararın kendisi değil, eki olsun. Başvurunun alınmasını, mükerrer kayıtların ayıklanmasını, delil derlemesini ve süre takibini otomatikleştirin. Kararı otomatikleştirmeyin.

Satıcı kapısı da aynı mantıkla kurulur. Tüzüğün 30/2 maddesi, satıcıya ait bilgilerin güvenilir ve eksiksiz olup olmadığının değerlendirilmesi için azami gayret gösterilmesini istiyor. Bu yükümlülük, tüketicilerin satıcılarla mesafeli sözleşme kurmasına imkân veren platformları bağlıyor ve platform çok büyük olarak belirlenmiş değilse mikro ve küçük işletmeleri kapsam dışında bırakıyor (m. 29). Freshfields'in vurgusu yerinde: savunulabilir olan şey, azami gayretle neyin kastedildiğinin yazılı kaydı. Türkiye çizgiyi daha keskin çekiyor. Aracı hizmet sağlayıcı, satıcının tanıtıcı bilgilerini ilgili kurumların erişime açık elektronik sistemlerinden, bu mümkün değilse satıcıdan aldığı belgeler üzerinden doğruluyor; doğrulamadığı satıcıya aracılık hizmeti sunamıyor; her takvim yılının ilk üç ayında bu bilgilerin doğruluğunu yeniden kontrol ediyor ve güncel değilse en fazla üç iş günü süre veriyor (m. 6/3). Yani bu kapı, satıcı kaydında bir kez işaretlenen kutu değil; takvimde tarihi olan yıllık bir iş.

Kanıtın geldiği yer de burası. Komisyon 28 Mayıs 2026'da Temu'ya 200 milyon euro ceza keserken, risk değerlendirmesinin kendi hizmetine ilişkin somut kanıta değil, e-ticaret sektörüne dair genel bilgiye dayandığını tespit etti. Bu sistemik risk yükümlülüğü çok büyük olarak belirlenen platformları bağlıyor; kendi hizmetine dair kanıt tutma alışkanlığının ise böyle bir belirlemeyi beklemesi gerekmiyor. Sıralama parametreleri de aynı disiplini istiyor; bunlara dair sorular başlı başına bir konu, burada yalnız artefakt önemli: tarihli bir değişiklik kaydı ve adı belli bir sahip. Bunların hiçbiri politika sorusu değil. Bir nöbet listesi, bir sınıflandırma ve takvime düşülmüş bir kayıt; üçünün de elinizde olup olmadığını cuma akşamı gelen bildirimde öğreniyorsunuz.

Yayım 27 Temmuz 2026

Sonraki yazı: Pazaryeri sıralaması ve algoritmik hesap verebilirlik: hukuk liderinin soruları →