Damien Charlotin'in bağımsız, kamuya açık ve güncellenmeye devam eden veritabanı, 18 Temmuz 2026 itibarıyla mahkemelerin ya da diğer yargı mercilerinin üretken yapay zeka halüsinasyonlarını veya bazı kayıtlarda yalnızca ileri sürülen yapay zeka kullanımını ele aldığı dünya genelinde 1.770'ten fazla hukuki vaka tespit etmişti. Proje ilgili yargı kararlarını izliyor; ancak resmî bir mahkeme sicili değil ve bu sayı eksiksiz bir yargı toplamı olarak okunmamalı. Yine de ölçek, operasyonel ihtiyacı açıkça gösteriyor: yapay zeka destekli hukuki metin ekipten çıkmadan önce doğrulama kaydı oluşturulmalı.
Birincil bir karar, bu sorumluluğun nasıl uygulandığını gösteriyor. Dokuzuncu Temyiz Dairesi, 3 Haziran 2026 tarihli LNU v. Blanche kararında iki avukatın daire nezdinde avukatlık yapmasını altı ay süreyle durdurdu, her birine 2.500 dolar yaptırım uyguladı ve iki yıl boyunca gelecekteki başvurularında yapay zeka kullanımına ilişkin beyan ve doğrulama sunmalarını istedi. Mahkeme, ilgili yükümlülüklerin yapay zekanın araştırma veya taslak için kullanıldığı anda değil, denetlenmemiş metin imzalanıp sunulduğunda ihlal edildiğini belirtti.
Buradan çıkan sonuç, yapay zekaya karşı genel bir uyarıdan daha dar ve daha kullanışlı. Ekip; hangi kaynağın açıldığını, hangi alıntının karşılaştırıldığını, hangi hukuki önermenin sınandığını ve nihai metnin sorumluluğunu kimin üstlendiğini gösterebilmelidir.
Kullandığım doğrulama protokolünün beş adımı var; ekipten çıkan hiçbir metin için isteğe bağlı değil. Bir, her atfı resmi künye veya veritabanından açın; ilk yapay zekanın verdiği kararın var olup olmadığını asla ikinci bir yapay zekaya sormayın. İki, her alıntıyı karar metniyle kelime kelime karşılaştırın. Üç, önermeyi sınayın: karar, taslakta ileri sürüldüğünü gerçekten söylüyor olmalı. Dört, geçerliliği sınayın: kaynak hâlâ yürürlükteki hukuk olmalı. Beş, metin dışarı çıkmadan önce doğrulama notunu ismi belli bir kişi imzalasın. Aynı beş adım mahkeme dilekçeleriyle sınırlı değil; müvekkil bilgi notları ve danışmanlık metinleri için de geçerli.
Şirket içi hukuk ekiplerinin elinde bir kaldıraç daha var: dış avukat. Avukatlık sözleşmesinde büronun yapay zeka destekli atıfları nasıl doğruladığını ve incelemeyi kimin onayladığını belirtin. Türkiye Barolar Birliği'nin Haziran 2026 tarihli rehberi de insan denetimini, çıktının eleştirel biçimde doğrulanmasını, gizliliği ve avukatın nihai mesleki sorumluluğunu vurguluyor. Araç iş akışına destek olabilir; mesleki muhakeme ve nihai sorumluluk insanda kalır.
Kaynaklar
Sonraki yazı: Türkiye'de pazaryeri aracı sorumluluğu: birlikte okunması gereken üç rejim →